لوگوی شال و کلاه سفر شال و کلاه سفر ببندید!

عید نوروز باستان

عید نوروز باستان

عید نوروز باستان و داستان های قبل و بعد اسلام

 

دعای-آغاز-عید-نوروز

  • در آثار الباقیه از ابوریحان بیرونی آورده شده است که برگزاری جشن و سرور در فرهنگ سرزمین ایران جایگاه والایی داشته است.
  • جالب است بدانید هر روز نام خاصی در گاهشماری باستانی ایرانیان دارا بود.
  • در همه ماه ها روزی که همنام همان ماه می شد آن روز را به جشن و شادمانی می پرداختند.
  • جشن های متنوعی همچون آبانگان ، تیرگان ، مردادگان،مهرگان و … در طول سال ها برگزار می شد.
  • به جز این جشن ها مراسم های دیگری همچون یلدا،گاهنبارها،سده و … برگزار می شد.
  • یکی از مهمترین آنها می توان به جشن نوروز اشاره کرد که از حال و هوایی خواصی برخوردار است.
  • عید نوروز اکنون پیشینه و تاریخچه ای سه هزار ساله به خود اختصاص داده است.
  • جشن نوروز یکی از کهن سالترین عیدهای ملی در جهان محسوب می شود.

تاریخچه عید نوروز به زبان ساده

  • جشن عید نوروز باستان که از کهن ترین و مهم ترین جشن های ایرانی محسوب می شود.
  • به گفته پژوهشگران بنیاد ایرانی و هندی ندارد.
  • به احتمال زیاد به اقوام بومی نجد ایران قبل از مهاجرت و آریایی ها نسبت داده شده است.
  • راهیابی دو عید نوروز باستان و مهرگان به بین النهرین نیز توسط سومریان انجام شده است.
  • و موجب پدید آمدن دو جشن (ازدواج مقدس) و (اکیتو) شد.
  • بعدها این دو جشن در آغاز سال نو به شکل یک جشن واحد در بین النهرین برگزار می شده است.
  • می توان نتیجه گرفت جشن “مهرگان”،”عید نوروز باستان”و”سده”جزوه جشن های مذهبی نیستند.
  • این جشن ها بیشتر در زمره اعیاد ملی ایرانی قرار گرفتند.

منشا و پیدایش نوروز متعلق به کجاست؟ 

  • منشا و تاریخ پیدایش خاصی برای عید نوروز باستان تعریف نشده است.
  • طبق بعضی از افسانه ها سه هزار سال قبل در چنین روزی جمشید پس از بیرون آمدن از کاخ خود،
  • در جنوب دریاچه ارومیه که امروزه منطقه حسنلو نام گرفته است،
  • تحت تاثیر آفتاب سوزان و درخشان و طراوت تازه قرار می گیرد و آن روز را عید نوروز باستان می نامید.
  • و بر آن می شود که همه ساله در چنین روزی آیین و مراسم های خاصی تدارک دیده و برگزار کند. 
  • همچنین ریشه عید نوروز باستان در شاهنامه این چنین عنوان شده است،
  • که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان بوده است که دستور می دهد برایش تختی قرار داده
  • و خود با تاجی پر زرق و برق روی آن تخت بنشیند
  • بنابراین با تابش نور خورشید به آن تاج زرین و پر زرق دنیا نورانی می شود
  • و به خاطر شادمانی مردم آن روز را عید نوروز باستان نامیده اند. 

نوروز قبل از اسلام 

  • نخستین پادشاهی که موجب رسمیت پیدا کردن عید نوروز باستان شد کوروش کبیر بود.
  • وی قبل از میلاد و در سال ۵۳۸ دستور پاکسازی محیط زیست،ترفیع نظامیان،عفو مجرمان را به این روزها موکول کرد.
  • ناگفته نماند قبل از اینکه کوروش بابل را فتح کند در آنجا عید نوروز باستان را جشن گرفته بود.
  • این را هم باید بدانید نوروز در زمان های ساسانیان و اشکانیان نیز عزیز و گرامی شمرده می شد. 
  • زمان برگزاری عید نوروز باستان در دوران ساسانیان حداقل ۶ روز به طول می انجامید.
  • و تقسیم به دو دوره یا بخش نوروز کوچک و بزرگ میشد که در ادامه توضیحات بیشتری در این باره خواهیم داد. 

جایگاه عید نوروز در دوره هخامنشی 

  • در دوره ساسانی ۲۵ روز قبل از شروع بهار با برپایی ۱۲ ستون خشت خام با کاشت انواع غلات و حبوبات،
  • از جمله نخود ، گندم ، لوبیا ، جو ، برنج و ارزن تا شانزدهمین روز فروردین در انتظار بارور شدن گیاهان می نشستند،
  • چرا که این عقیده را داشتند که هرچه گیاهان بارورتر شوند در آن سال محصولات بهتر و بیشتری خواهند دید.
  • همچنین در این دوران رایج بود که مردم در بامداد عید نوروز باستان به سمت یکدیگر آب پاشی کنند.
  • و نیز آتش روشن کردن در شب نوروز از زمان هرمز اول مرسوم شد.
  • و از دوره هرمز دوم دادن سکه به عنوان هدیه و عیدی در عید نوروز باستان رایج شد.

 

سبزه-عید-نوروز

عید نوروز باستان پس از اسلام 

  • به دستور جلال الدین ملکشاه سلجوقی در دوران سلجوقیان برای بهسازی گاهشمار ایرانی
  • چندین ستاره شناس ایرانی از جمله خیام گرد هم در امدند،
  • این گروه جایگاه عید نوروز باستان را در یک بهار هنگام وارد شدن آفتاب به برج حمل ثابت کردند.
  • بنابراین طبق گاهشمار معروف به تقویم جلالی برای اینکه عید نوروز باستان در شروع بهار ثابت بماند
  • قرار بر این شد که تقریبا هر چهار یا پنج سال یک بار به جای اینکه تعداد روزهای سال ۳۶۵ روز باشد ۳۶۶ روز در نظر گرفته شود.
  • شروع این گاه شماری از سال ۳۹۲ می باشد. 
  • در اسلام نگاهی خجسته به نوروز شده و تاکید بسیاری به گرامی داشتن آن شده است
  • به طوری که از دیدگاه آن روز ظهور امام زمان روز عید نوروز باستان است.
  • نام نوروز و یا اسامی شبیه به آن در جغرافیای نوروز شامل سراسر خاورمیانه
  • ، قزاقستان ، بالکان
  • ، تاتارستان ، در آسیای میانه
  • چین غربی(ترکستان چینی) زنگبار ،
  • سودان و در آسیای کوچک سراسر قفقاز
  • تا آستراخان و همچنین بنگلادش ، آمریکای شمالی ، پاکستان ، بوتان ، هند ، تبت و نپال می شود.

عید نوروز باستان و فروهر 

  • فروردین عروس ماهها متعلق به فَرَوَهرها یا فروشی ها( پشتیبان و محافظ انسان و همه ی آفرینش ها ی نیک اهورامزدا) می باشد.
  • جشنی که در عید نوروز باستان به پا می گردد در واقع بیداری روح زمین را از خواب بلند زمستانی مژده می دهد
  • و باز در فصل جدید زندگی و حیات دوباره ی طبیعت آغاز می شود.
  • فروهر در واقع شکل غیر مادی در نهاد انسان است.
  • نوعی پشتیبان و محافظ که هم شامل انسان و هم آفرینشهای دیگر می گردد.
  • پس از مرگ انسان دوباره به جایگاه اولیه خویش بر می گردد.
  • در عقیده های باستانی این اعتقاد حاکم است که فقط قهرمانان دارای فروهر هستند.
  • اما بعدها افراد با تقوا و پرهیزگار نیز از این نعمت الهی برخوردار شده اند.
  • این افراد در سال یکبار برای دیدن بازماندگانشان پایین می آیند،
  • و برکت را به خانه های عزیزانشان می آورند به شرطی که خانه را تمیز و پاک ببینند.
  • اما اگر خانه را در هم و کثیف ببینند برکت را نخواهند خواست و آن را ترک می کنند.
  • فروهر ها از اولین طلوع فروردین و عید نوروز باستان حاضر می شوند و تا روز ده فروردین یا به روایتی روز نوزده ادامه می یابند.
  • بدین گونه که در پشت بام ها مراسم روشن کردن آتش انجام می پذیرد تا راه خانه ها به فروهر ها نشان داده شود. 

گذری به نوروز کوچک و نوروز بزرگ 

  • نوروز کوچک و نوروز عامه همان روز اول فروردین است
  • که آمدن بهار را مژده می دهد که در عرض پنج روز یعنی از یکم تا پنجم فروردین در حال اجرا می باشند
  • و در ششم فروردین (خرداد روز) جشن عید نوروز باستان بزرگ یا خاصه انجام می گردد. 
  • طبقات مختلف جامعه اعم از سپاهیان ،دهقانان، روحانیان،و پیشه وران و اشراف،
  • هر کدام در هر یک از روز های “نوروز عام”به محضر شاه شرفیاب می شدند،
  • تا شاه به حرفهای آنان گوش داده و در مورد حل مشکلاتشان تصمیم گیری کند.
  • و در روز ششم ، شاه حقوقی که بر گردنش بود را در مورد طبقات مختلف مردم ادا میکرد
  • و در این روز فقط افراد نزدیک شاه اجازه حضور داشتند.
  • در افسانه های اساطیری این گونه آمده است که عید نوروز باستان سالگرد خلق انسان و طبیعت است
  • و نوروز بزرگ روزی است که جمشید بر تخت شاهی نشست
  • و افراد مخصوص دربار را خواست و رسم و رسوم خوب را پایه گذاری کرد
  • و گفت خدای باری تعالی همه ی جهانیان را خلق کرده است.
  • برای همین با آب پاک و نظیف بدنتان را شسته و غسل کنید و به سجده روید
  • و به راز و نیاز با خدا بپردازید و از خداوند سپاسگزاری کنید و هر سال این اعمال را به جای بیاورید.

واقعیت آب و نوروز 

  • همه ی خوبی ها چون از ابرکران (جهان برتر) به این جهان ، در روز خرداد یعنی روز اول بهار یا عید نوروز می آید.
  • سزاروار و شایسته است که هر روز نوروز باشد و نوروز زمانش بیشتر باشد
  • و بدیهی است که در روز عید و جشن لباس نو و زیبا برتن کنند و خود را عطرآگین کنند
  • و آن را به فال نیک بگیرند و آن سال ، سالی سراسر خوبی و برکت بر ایشان باشد و بدیها از آنها دور گردد.
  • نوروز سرآغاز رحمت الهی است چنانچه با شروع بهار نم نم بارشهای بهاری شروع می گردد
  • و زمین تشنه سیراب میگردد با بارش باران ردپای اردویسور اناهید (الهه ی آب ) نیز کم کم پیدا می شود. 
  • الهه آب است که به دستور اورمزد از آسمان آب و برف و تگرگ را به زمین می باراند
  • علت اینکه ایرانیان در نوروز غسل می کنند اینست که آن روز متعلق به اردویسوز اناهید همان الهه آب است.
  • مردم در این روز همزمان با طلوع خورشید از خواب بلند می شوند
  • و با آب جاری که بر خود میریزند تمامی درد و بلا و آفات را از خود دور می کنند
  • و به همدیگر آب می پاشند دلیل اینکار هم اینگونه بیان شده است
  • که چون به مدت طولانی در ایران باران نباریده و بعدا باریده است مردم آن باران را تبرک کرده و به هم می پاشند
  • و این کار هم چنان در برخی مراسم رایج است. 

عید نوروز باستان سمبل پیروزی 

  • عید نوروز باستان سمبل پیروزی خوبی بر بدی است
  • به این دلیل رسم دعای رپیثون در نوروز انجام می شود.
  • (رپیثون) غلبه ی گرمای نیمروز و ماه های تابستان است
  • با حمله غول زمستان به زمین ریپثون به زیر زمین می رود تا آبهای زیرزمینی را گرم نگه دارد
  • و با اینکارش گیاهان و ریشه درختان را از مرگ نجات دهد
  • گرما در بهار نمادی است از پیروزی خوبی بر بدی به همین علت
  • جشن دعای مخصوص در عید نوروز باستان به ریپثون تعلق می گیرد. 

داستان سلطنت سلیمان و نوروز 

  • در داستانهای قدیمی این چنین روایت شده است وقتی که سلیمان بن داوود انگشتر خود را گم کرد سلطنتش را از دست داد
  •  ولی بعد از چهل روز انگشتر خود را پیداکرده و فرمانروایی نیز دوبار ه به وی برگردانده شد
  • و مرغها به دور او حلقه زدند و ایرانیان گفتند :نوروز آمد. 

عید نوروز باستان روز دین و مذهب و روز فرمانروایی 

  • در ماه سرسبز و شاداب فروردین ،شروع فصل بهار، در عید نوروز باستان فریدون دنیا را تقسیم کرد.
  • روم را به “سلم”،ترکستان را به “تور” و ایرانشهر را به “ایرج” داد،
  • سیاوشان و کیخسرو به دست لهراسب سپرده شد ،
  • زردشت مذهب مزدیسنان را از اورمزد قبول کرد
  • و پشوتن پسر گشتاسب شاه نیز به ترویج دین زردشت پرداخت
  • و همچنین گفته شده است که کوروش بعد از اینکه بر بابل چیره گشت
  • پسرش کمبوجیه را در جشن نوروز گموک بابلی به عنوان پادشاه بین النهرین به همه معرفی نمود.

عید نوروز باستان

 

تلگرام-شرکت